Xarici vətəndaşlar üçün Azərbaycanda ipoteka və Mərdəkanda ev alışı
Xarici vətəndaşların Xəzər sahilində, xüsusən Mərdəkan qəsəbəsində mülk əldə etməsi hüquqi xüsusiyyətlərə malikdir. Xarici vətəndaşlar üçün Azərbaycanda ipoteka imkanları və torpaq mülkiyyəti sahəsindəki məhdudiyyətlər düzgün planlaşdırma tələb edir. Bu bələdçidə 2026-cı il qaydalarına əsasən Mərdəkanda həyət evi almağın incəliklərini təqdim edirik.
Xarici vətəndaşlar Mərdəkanda mülkiyyət hüququnu necə rəsmiləşdirə bilər?
Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, xarici vətəndaşlar ölkə ərazisində tikili və mənzilləri tam mülkiyyət hüququ ilə ala bilərlər. Lakin torpaq sahəsinin mülkiyyətə keçməsi haqqında xüsusi məhdudiyyətlər mövcuddur. Xarici vətəndaş torpaq sahəsini mülkiyyət kimi deyil, yalnız uzunmüddətli icarə hüququ ilə istifadə edə bilər.
Mərdəkan və Şüvəlan qəsəbələrində həyət evi alarkən tikilinin üzərində mülkiyyət hüququ çıxarış ilə təsdiqlənir. Torpaq sahəsi isə dövlət reyestrində xarici vətəndaş üçün uzunmüddətli icarə müqaviləsi əsasında rəsmiləşdirilir. Bu qayda əmlakın gələcəkdə satılmasına və ya miras qoyulmasına heç bir maneə törətmir.
Əmlakın rəsmi sənədləşməsi zamanı Dövlət Reyestr Xidmətinin məlumatları dəqiq yoxlanılmalıdır. Tikilinin çıxarışının olması və qanuni qeydiyyatdan keçməsi gələcək hüquqi risklərin qarşısını alır.
Xarici vətəndaşlar üçün Azərbaycanda ipoteka kreditləri necə verilir?
Bank sektoru xarici vətəndaşlara ipoteka kreditlərinin verilməsinə müəyyən tələblər çərçivəsində yanaşır. Dövlət xətti ilə verilən ipoteka kreditlərinin sayı ölkədə 60 mini keçsə də, xarici vətəndaşlar üçün əsasən kommersiya banklarının xüsusi şərtləri tətbiq olunur. Mərkəzi Bank kreditləşmə üzrə yeni qaydalar və məhdudiyyətlər tətbiq etdiyi üçün bankın daxili tələbləri önəmlidir.
İpoteka almaq üçün xarici vətəndaşın Azərbaycanda rəsmi yaşama icazəsi və leqal gəlir mənbəyi olmalıdır. Banklar borcalanın yerli əmək bazarında fəaliyyətini və ya ölkə daxilindəki rəsmi gəlirlərini təhlil edirlər.
Bank ipoteka qaydalarına görə, alınan ev mütləq tam sənədli olmalı və reyestrdən keçməlidir. Mərdəkanda kupçalı bağ evləri bank girovu üçün tam yararlıdır.
Mərdəkan bazarında evlərin qiymət dinamikası necə dəyişir?
Bakı qəsəbələrində daşınmaz əmlakın kəskin bahalaşması proqnozlaşdırılır. Mənzil bazarında ümumi durğunluq müşahidə olunsa da, tikinti şirkətləri qiymətləri qaldırmaqda davam edir və təkrar mənzil fondunda rekord bahalaşma qeydə alınır.
Paytaxtın müxtəlif ərazilərində qiymət dinamikası qeyri-bərabərdir: bəzi rayonlarda kvadratmetrin qiymətində kəskin düşmə müşahidə edildiyi halda, Mərdəkan və Şüvəlan kimi prestijli zonalarda müasir hovuzlu villalara tələbat yüksək olaraq qalır. Y və Z nəsilləri kredit alətlərindən daha fəal istifadə edirlər.
İpoteka və ya birbaşa ödənişlə ev alarkən əmlakın yerləşdiyi küçə, kommunikasiya xətləri və hovuzun infrastrukturu qiymətə birbaşa təsir göstərir.
Sənədləşmə prosesində hansı mərhələlərdən keçmək lazımdır?
İlk növbədə seçilmiş həyət evinin hüquqi təmizliyi yoxlanılmalıdır. Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışının həqiqiliyi və üzərində hər hansı həbs və ya girov yükünün olmaması dəqiqləşdirilir.
İkinci mərhələdə notariat qaydasında alqı-satqı müqaviləsi bağlanır. Xarici vətəndaşın pasportunun Azərbaycan dilinə notarial qaydada tərcüməsi və müvəqqəti yaşayış qeydiyyatı tələb olunur.
Yekun mərhələdə mülkiyyət hüquqlarının dövlət qeydiyyatı aparılır. Bütün proses yerli hüquqşünaslar və ya əmlak mütəxəssisləri tərəfindən müşayiət olunduqda daha sürətli başa çatır.
Xarici alıcıların Mərdəkanda yol verdiyi əsas səhvlər hansılardır?
Ən tez-tez edilən səhv torpaq sahəsinin statusunu öncədən yoxlamamaqdır. Xarici vətəndaş torpağı öz adına mülkiyyət kimi rəsmiləşdirə bilməyəcəyini nəzərə almalı və uzunmüddətli icarə modelinə uyğun müqavilə bağlamalıdır.
Digər səhv isə bankın ipoteka şərtlərini öncədən təsdiqlətmədən beylə verməkdir. Bankın daxili tələblərini və xarici vətəndaşlar üçün nəzərdə tutulmuş limitləri öyrənmədən razılaşmaya gəlmək maliyyə itkisinə səbəb ola bilər.
Həmçinin evdəki kommunal infrastrukturun və hovuz sistemlərinin keyfiyyətini yoxlamadan ev almaq gələcəkdə əlavə xərclər yaradır.
Tez-tez verilən suallar
Xarici vətəndaş Azərbaycanda torpaq sahəsini mülkiyyətinə ala bilərmi? Xeyr, Azərbaycan qanunvericiliyinə görə xarici vətəndaşlar torpaq sahəsini mülkiyyətə ala bilməz, lakin tikilini öz adına rəsmiləşdirərək torpağı uzunmüddətli icarəyə götürə bilər.
Xarici vətəndaşlar üçün Azərbaycanda ipoteka almaq üçün hansı sənədlər lazımdır? Pasportun tərcüməsi, rəsmi yaşama icazəsi, gəlirləri təsdiq edən sənədlər və alınacaq mülkün tam çıxarışı tələb olunur.
Mərdəkanda ev alarkən notariat xərcləri necə hesablanır? Notariat rüsumları və dövlət rüsumları qanunla müəyyən edilmiş sabit tariflərə əsasən hesablanır və müqavilə bağlanarkən ödənilir.
Xarici vətəndaşlar üçün ev alışı üzrə yoxlama siyahısı
- Mülkiyyətçi tərəfindən çıxarışın mövcudluğunu yoxlamaq
- Torpaq sahəsi üçün uzunmüddətli icarə müqaviləsinin hüquqi əsaslarını dəqiqləşdirmək
- Azərbaycanda rəsmi yaşayış icazəsi və gəlir təsdiq edici sənədləri hazırlamaq
- Bankın xarici vətəndaşlar üçün daxili ipoteka tələblərini öncədən öyrənmək
- Kommunikasiya xətlərinin və hovuz avadanlıqlarının vəziyyətini qiymətləndirmək
Baxın: Azərbaycanda kadastr və mülkiyyətin reyestr yoxlanışı, İpoteka yoxsa nağd ödəniş: hansı daha əlverişlidir.
Mərdəkanda xəyalınızdakı evi rəsmiləşdirməyə hazırsınız?
Bütün hüquqi və sənədləşmə məsələlərində dəstək üçün MARDECO komandası ilə əlaqə saxlayın.